Question 1

Wat is het verschil tussen het voorbehouden en beschikbare deel?

Accepted Answer

Het voorbehouden deel (reserve) is het wettelijk beschermde erfdeel dat bepaalde erfgenamen sowieso moeten ontvangen. Sinds de Erfwet van 2018 zijn dit enkel nog de kinderen (gezamenlijk 50% van de nalatenschap, ongeacht het aantal) en de langstlevende echtgenoot (vruchtgebruik op de gezinswoning). Ouders hebben geen reserve meer. Het beschikbare deel is wat overblijft na aftrek van het voorbehouden deel - dit kunt u vrij verdelen via testament of schenking.

Question 2

Hebben ouders nog een voorbehouden erfdeel?

Accepted Answer

Nee, sinds de Erfwet van 2018 hebben ouders (ascendenten) geen voorbehouden deel meer. Voorheen hadden ouders elk recht op 1/4 van de nalatenschap als er geen kinderen waren. Nu kunnen ouders enkel nog een onderhoudsvordering instellen als zij behoeftig zijn. De nalatenschap kan dus volledig aan anderen worden nagelaten via testament, ook als de ouders nog leven.

Question 3

Kan ik mijn kinderen onterven?

Accepted Answer

Nee, u kunt uw kinderen niet volledig onterven vanwege het voorbehouden deel (reserve). Kinderen hebben samen recht op minimaal 50% van uw nalatenschap. U kunt wel het beschikbare deel (50%) aan anderen nalaten. Als u bij testament of schenking de reserve aantast, kunnen de kinderen 'inkorting' vorderen om hun wettelijk deel te verkrijgen. Uitzondering: bij ernstige feiten (zoals poging tot doodslag) kan een kind onwaardig worden om te erven.

Question 4

Wat erft mijn partner als we niet getrouwd zijn?

Accepted Answer

Bij feitelijk samenwonen erft uw partner niets, tenzij u dit regelt via testament. Bij wettelijk samenwonen (verklaring bij gemeente) erft uw partner enkel het vruchtgebruik op de gezinswoning en inboedel, maar dit is beperkt en kan worden betwist door bloedverwanten. Alleen bij huwelijk heeft uw partner sterke wettelijke erfrechten. Het is daarom essentieel om bij samenwoning een testament op te maken of een samenlevingscontract met clausules over erfenis.

Question 5

Hoeveel erfbelasting betaal ik in Vlaanderen?

Accepted Answer

In Vlaanderen gelden progressieve tarieven afhankelijk van uw relatie tot de overledene. Voor partners en kinderen: 3% tot €50.000, 9% tot €250.000, en 27% daarboven. Voor broers/zussen: 25% tot €35.000, 30% tot €75.000, en 55% daarboven. Voor anderen: 25% tot €35.000, 45% tot €75.000, en 55% daarboven. De gezinswoning is vrijgesteld voor de langstlevende partner. Er gelden ook vrijstellingen voor het familiale bedrijf.

Question 6

Wat is het nut van een erfenisplanning?

Accepted Answer

Erfenisplanning helpt om: (1) erfbelasting te minimaliseren via schenkingen of verzekeringen, (2) conflicten te voorkomen door duidelijke afspraken, (3) uw partner of specifieke personen extra te beschermen, (4) het familiale bedrijf veilig over te dragen, en (5) te voorkomen dat uw vermogen naar ongewenste erfgenamen gaat. Goede planning omvat vaak een combinatie van testament, huwelijkscontract, schenkingen, en levensverzekeringen. Een notaris of estate planner kan u hierbij adviseren.

Question 7

Moet ik een erfenis aanvaarden?

Accepted Answer

Nee, u heeft drie opties: (1) Zuiver aanvaarden: u ontvangt de volledige erfenis maar ook alle schulden, (2) Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving: u erft alleen als de baten de schulden overtreffen, (3) Verwerpen: u ontvangt niets maar bent ook niet aansprakelijk voor schulden. Bij twijfel over schulden is 'aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving' de veiligste optie. U moet uw keuze meedelen via een verklaring bij de griffie van de rechtbank.

Question 8

Wat gebeurt er zonder testament?

Accepted Answer

Zonder testament geldt de wettelijke erfopvolging: eerst erven kinderen (in gelijke delen), samen met de langstlevende echtgenoot die vruchtgebruik krijgt. Zijn er geen kinderen, dan erven ouders en broers/zussen. Zijn die er ook niet, dan erven verdere familieleden tot de 4e graad. Feitelijke partners erven niets zonder testament. Wettelijk samenwonenden erven beperkt. De wettelijke regeling sluit vaak niet aan bij de wensen van de overledene, vandaar het belang van een testament.

Question 9

Hoe werkt een generatiesprong (de kinderen van mijn kinderen laten erven)?

Accepted Answer

Bij een generatiesprong slaat u een generatie over en laat uw kleinkinderen rechtstreeks erven in plaats van uw kinderen. Dit bespaart erfbelasting omdat er maar één keer belasting wordt betaald. Uw kinderen moeten dan wel afstand doen van hun erfdeel ten voordele van hun eigen kinderen. Dit kan via testament of door schenking aan kleinkinderen. Let op: het voorbehouden deel van uw kinderen blijft gerespecteerd tenzij zij vrijwillig afstand doen.

Erfenis Simulator

Wat is uw burgerlijke staat?

Veelgestelde Vragen over Erfenissen