Wat te doen na een dagvaarding voor de politierechtbank?

Inleiding en Doel

❓ FAQ – Dagvaarding voor de politierechtbank

Een dagvaarding voor de politierechtbank komt vaak onverwacht: na een verkeersovertreding, ongeval of alcoholcontrole. Wat zijn uw rechten? Moet u verschijnen? En hoe bepaalt de rechter uw straf of boete? Dit artikel legt stap voor stap uit wat u kunt verwachten.

Een dagvaarding van de politierechtbank zorgt bij veel mensen voor paniek. Toch is het belangrijk om kalm te blijven en te weten hoe u best reageert. De politierechtbank behandelt in België de meeste verkeersovertredingen én lichte strafzaken. Wie goed voorbereid is, kan het verschil maken tussen een eenvoudige boete en een langdurige intrekking van het rijbewijs.

Bevoegdheden en Oproeping

De politierechtbank is bevoegd voor:

Verkeersovertredingen (zoals snelheid, alcohol, gsm-gebruik achter het stuur, rood licht);

Ongevallen met schade of gewonden;

Rijverboden of vervallenverklaringen;

Lichte strafzaken (zoals burengerucht of kleine slagen en verwondingen);

Verkeersverzekeringsgeschillen.

U kunt worden opgeroepen via een dagvaarding door het parket of een oproeping door de politie.

Een dagvaarding is een officieel document dat u vertelt:

Wanneer en waar de zitting plaatsvindt;

Waarom u wordt vervolgd;

Welke feiten u ten laste worden gelegd;

Of u persoonlijk moet verschijnen of zich door een advocaat mag laten vertegenwoordigen.

Tip: lees de dagvaarding grondig. De datum en het dossiernummer zijn essentieel voor verdere stappen.

Verschijning en Voorbereiding

Dat hangt af van de ernst van de feiten.

Bij lichte overtredingen (zoals beperkte snelheidsovertredingen) mag uw advocaat alleen verschijnen.

Bij zware overtredingen (zoals dronken rijden of ongeval met gewonden) is uw persoonlijke aanwezigheid verplicht.

Afwezig blijven zonder geldige reden kan leiden tot een verstekvonnis, waarbij de rechter u bij verstek veroordeelt, vaak strenger dan wanneer u aanwezig was.

1\. Raadpleeg een advocaat.

Een advocaat gespecialiseerd in verkeersrecht kan het dossier inkijken bij het parket, de bewijsstukken analyseren (zoals ademtest, PV, camera‑beelden) en u adviseren over de strategie.

2\. Verzamel bewijsstukken.

Foto’s, medische attesten, verklaringen van getuigen of een bewijs van goed gedrag kunnen uw verdediging ondersteunen.

3\. Herstel eventuele schade.

Bij ongevallen kan het nuttig zijn om vooraf schade te vergoeden of een minnelijke schikking te treffen. Dat toont uw goede wil aan de rechter.

Verloop van de Zitting en Mogelijke Straffen

Oproeping van de zaak – de rechter noemt uw naam en vraagt of u de feiten begrijpt.

Uitleg van het parket (procureur des Konings) – die beschrijft de tenlastelegging en vraagt een straf.

Uw verdediging – u of uw advocaat krijgt het woord om uitleg te geven of verzachtende omstandigheden aan te halen.

Uitspraak – meestal na korte beraadslaging. De rechter bepaalt de straf, geldboete of rijverbod.

De sfeer is formeel, maar u hoeft niet bang te zijn om het woord te nemen. Wees beleefd, duidelijk en toon verantwoordelijkheid.

Afhankelijk van de ernst van de overtreding:

Geldboete (van enkele honderden tot duizenden euro’s);

Rijverbod (tijdelijk of definitief);

Herstelexamen of psychologisch onderzoek;

Gevangenisstraf (zelden, enkel bij zeer ernstige feiten zoals dronken rijden met ongeval).

De rechter houdt rekening met:

uw verkeersverleden;

de omstandigheden van de feiten;

uw houding en medewerking.

Beroep en Rijverbod

U kunt hoger beroep aantekenen bij de correctionele rechtbank binnen 15 dagen na betekening van het vonnis. Uw advocaat kan dit voor u regelen.

Het beroep schorst in principe de uitvoering van de straf, behalve bij onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Bij een rijverbod kan de rechter bepalen:

de duur van het verbod (van 8 dagen tot 5 jaar of meer);

of u het rijbewijs moet inleveren bij de griffie;

of u het moet hernieuwen via examen na afloop.

Na de termijn kunt u een nieuw rijbewijs aanvragen mits bewijs van uitvoering van eventuele verplichtingen (zoals examens of onderzoeken).

Bijkomende Kosten en Advies

Naast de boete betaalt u meestal ook:

Rolrecht (vast bedrag dat u betaalt aan de rechtbank);

Bijdrage aan het Slachtofferfonds (€200);

Eventuele expertise‑ of vertalingskosten.

Deze kosten worden automatisch toegevoegd aan de straf bij veroordeling.

Ga altijd voorbereid naar de zitting. Een rustige en beleefde houding wekt vertrouwen.

Toon verantwoordelijkheid. Berouw en herstelacties kunnen strafvermindering opleveren.

Vraag uitstel als u niet alle documenten hebt of als uw advocaat verhinderd is.

Verwaarloos geen brief van het parket. Een gemiste termijn kan grote gevolgen hebben.

De politierechtbank is niet louter een formaliteit. Een veroordeling kan leiden tot rijverbod, zware boetes en hogere verzekeringspremies.

Wie tijdig juridisch advies inwint, kan fouten vermijden en vaak een mildere sanctie bekomen.

Laat u dus steeds bijstaan door een advocaat met ervaring in verkeersrecht.

1\. Kan ik mijn advocaat sturen in mijn plaats?

Ja, bij lichte overtredingen mag uw advocaat alleen verschijnen. Bij zware feiten is uw aanwezigheid verplicht.

2\. Kan ik de zitting uitstellen?

Ja, via een gemotiveerd verzoek of ziekteattest kan uw advocaat uitstel vragen.

3\. Wat als ik niet kom opdagen?

Dan kan de rechter u bij verstek veroordelen. Dat leidt meestal tot een zwaardere straf.

4\. Kan ik een rijverbod verkorten?

In uitzonderlijke gevallen kan uw advocaat herziening of vervroegde hernieuwing aanvragen, mits ernstige redenen.

5\. Hoe snel krijg ik het vonnis?

Gemiddeld binnen twee tot vier weken na de zitting. Uw advocaat ontvangt een afschrift via de griffie.

Na de aankoop van een woning ontdekt u vocht, barsten of slechte isolatie. Zijn dat verborgen gebreken? En kan u de verkoper aansprakelijk stellen? Dit artikel legt uit wat de wet verstaat onder verborgen gebreken en hoe u als koper uw rechten kunt afdwingen.

Veelgestelde Vragen

Moet ik verplicht verschijnen voor de politierechtbank na een dagvaarding?

Ja, in principe bent u verplicht om te verschijnen. Als u niet verschijnt en u heeft geen advocaat die u vertegenwoordigt, kan de rechter een beslissing bij verstek nemen, wat vaak nadelig voor u uitpakt. Het is aan te raden een advocaat te raadplegen om uw opties te bespreken.

Wat is het verschil tussen een dagvaarding en een minnelijke schikking?

Een dagvaarding is een officiële oproep om voor de rechter te verschijnen, uitgevaardigd door het parket. Een minnelijke schikking is een voorstel van het parket om de zaak buiten de rechtbank af te handelen door een boete te betalen, zonder dat u voor de rechter moet verschijnen. Als u de minnelijke schikking betaalt, wordt u niet verder vervolgd.

Wat moet ik meenemen naar de zitting van de politierechtbank?

Neem altijd uw identiteitskaart, rijbewijs en de dagvaarding zelf mee. Indien relevant, kunt u ook bewijsstukken meenemen zoals foto's, getuigenverklaringen of medische attesten. Een verzekeringspolis of bewijs van technische keuring kan ook nuttig zijn.

Heb ik recht op een advocaat en is dit verplicht?

U heeft altijd recht op een advocaat, maar het is niet verplicht om er één te nemen. Het inschakelen van een gespecialiseerde advocaat verkeersrecht wordt sterk aangeraden, zeker bij complexere zaken of risico op een rijverbod. Een advocaat kan uw verdediging voorbereiden en u bijstaan tijdens de zitting.

Welke straffen kan de politierechtbank opleggen?

De politierechtbank kan diverse straffen opleggen, waaronder geldboetes, een rijverbod (al dan niet gekoppeld aan herstelexamens of psychologische proeven), een gevangenisstraf (zelden bij verkeersovertredingen) of een combinatie hiervan. De straf hangt af van de ernst van de overtreding en uw gerechtelijk verleden.

Wat gebeurt er als ik de boete niet kan betalen?

Als u de opgelegde boete niet onmiddellijk kunt betalen, kunt u de rechter vragen om een afbetalingsplan. Indien u de boete ook dan niet betaalt, kan de boete worden omgezet in een vervangende gevangenisstraf of kan er beslag worden gelegd op uw bezittingen. Neem in dat geval zo snel mogelijk contact op met het parket of uw advocaat.

Kan ik in beroep gaan tegen een uitspraak van de politierechtbank?

Ja, u kunt in beroep gaan tegen een uitspraak van de politierechtbank bij het Hof van Beroep. Dit moet binnen een bepaalde termijn (meestal 30 dagen) na de uitspraak gebeuren. Het is raadzaam hiervoor een advocaat te raadplegen, aangezien de procedure complex is en er specifieke termijnen gerespecteerd moeten worden.

Wat is een verval van het recht tot sturen en wat houdt dit in?

Een verval van het recht tot sturen is een rijverbod dat door de politierechtbank wordt opgelegd. Dit betekent dat u gedurende een bepaalde periode geen motorvoertuigen meer mag besturen. Vaak is dit gekoppeld aan het slagen voor theoretische, praktische, medische of psychologische proeven voordat u uw rijbewijs terugkrijgt.

Wat als ik gedagvaard ben voor rijden onder invloed van alcohol of drugs?

Rijden onder invloed van alcohol of drugs is een ernstige overtreding die zware straffen met zich meebrengt, waaronder hoge boetes en lange rijverboden. De rechtbank zal rekening houden met de graad van intoxicatie en eventuele recidive. Het is cruciaal om in deze gevallen juridisch advies in te winnen.

Welke impact heeft een dagvaarding op mijn verzekering?

Afhankelijk van de aard van de overtreding kan een dagvaarding en de daaruit volgende veroordeling invloed hebben op uw autoverzekering. Verzekeraars kunnen uw premie verhogen of in extreme gevallen zelfs uw polis opzeggen. Bij ongevallen onder invloed van alcohol of drugs kan de verzekeraar de uitbetaling van de schade weigeren en de kosten op u verhalen.